Ciekawostki‎ > ‎

Pomidor-warzywo czy owoc?

  
    Pomidor   to  bardzo  ważny składnik   prawie   każdego włoskiego  posiłku.  Ale  właściwie jak  to  czerwone,   soczyste  cudo  przywędrowało   na europejskie stoły? 
    Wychodzi  na  to,  że  i  tym razem  to  wina  pana  Kolumba.          Wiadomo,  że  pomidor pochodzi  z  Ameryki  Południowej lub  Środkowej,  rósł  pierwotnie w niższych  partiach  Andów,  był  też  uprawiany  w   Meksyku  przez Azteków.  Azteckie  słowo „tomati” oznacza  po prostu  „pulchny owoc”.  Hiszpanie   przejęli nazewnictwo  nazywając  pomidory   „tomate”.  Pomidory,  wraz  z  kukurydzą,  ziemniakami,  papryką  chili  i  słodkimi ziemniakami   trafiły  do  Hiszpanii  na  początku  XVI  wieku  wraz  z  odkryciami   Kolumba.  
    Gdy pomidory  trafiły  do  Europy  początkowo  przez  wielu  były  uważane  za  roślinę  trującą.  Uprawiano  je  w  ogrodach  w  celach  dekoracyjnych. 
    Pierwsze  zachowane  nazwy  zwyczajowe  pomidora  w  językach  europejskich  pojawiają   się  w podpisie  rysunku  z  roku  1553  w   pracy   Remberta  Dodoensa,  który  podpisał  rycinę  z  tym  gatunkiem  określeniem  Poma  amoris  = jabłko miłości.   Późniejsi  autorzy  używali  także  odmiennych   wariantów   nazw,  takich  jak  Poma  aurea   =  złote  jabłko    i  Pomi  del  Peru  =  jabłko z  Peru.  Nazwa  zwyczajowa  utrwalona   w  języku  włoskim  „pomidori”  (dosłownie   tłumaczona  na  „złote  jabłko” )  stała   się  źródłem  dla  określenia  używanego  w  języku  polskim.    W   starszych  publikacjach    w   języku  polskim   używane  były  jednak  określenia  „jabłko miłości”  (u Syreniusza)  i   „jabłko  złote”  (słownik  języka  polskiego  z  1861).   Nazwa  „pomidor”  rozpowszechniła   się  w  piśmiennictwie  dopiero  w   XIX wieku.
    Warzywo   czy   owoc ?    W  1893 r.  Sąd  Najwyższy  Stanów  Zjednoczonych   –  porządkując  kwestię  zróżnicowania    ceł  na  warzywa  i  owoce  –  dla  celów  podatkowych  uznał  pomidor  za  warzywo  (na  podstawie  jego  zastosowań  kulinarnych),   nie  wyrokując  jednak  w  kwestii  jego  klasyfikacji   botanicznej.   Z  naukowego  punktu  widzenia  jadalna  część  pomidora  pozostaje  owocem.
    Najpopularniejsze  typy  pomidorów  we  Włoszech  to  słodkie - DATTERINO,   CILIEGINO, PIZZUTELLO  i  nieco  mniej  słodkie   najczęściej  używane  do  sosów  - SAN MARZANO,  VESUVIANO,  GRAPPOLO.

Comments